| Cuba |
|---|
Op het eiland Isla de la Juventud heeft najaar 2008, binnen een tijdsbestek van enkele weken, twee keer een zeer krachtige storm toegeslagen. In de eerste mail die ik enkele weken daarna van Abelardo ontving meldde hij “Hans, het eiland zo als jij het kent bestaat niet meer!”.
Nadat de eerste storm veel daken van de huizen had geblazen ging de tweede storm er met een enorme hoeveelheid water overheen, waardoor wat er na de eerste storm nog restte ook vernietigd werd. Het grafisch atelier waarvan Abelardo directeur is verloor het dak. De eiland bewoners hebben weken in kampen gewoond en gezamenlijk gewerkt om de ergste schade te herstellen.
Deze zomer was ik op het eiland en had er al overleg gehad met de burgemeester over het opknappen van het beeld “Isla de la Juventud”. Het beeld, geplaatst in 1992, was ooit de aanleiding om te starten met het beeldhouwproject “Marmol Sol”. Wat ik mij nooit had gerealiseerd was de grote betekenis die het beeld voor de mensen van het eiland had. Ik mag wel zeggen dat ik zelf ook geraakt was door het mailtje van Idalmis, vrouw van Abelardo, waarin ze beschrijft hoe ze door de ravage in het centrum van Nueva Gerona loopt. Bij het oplopen van het grote plein ziet ze de totaal vernielde voorgevel van de Cine Caribe , met daarvoor beschadigd maar nog steeds overeind, het beeld “Isla de le Juventud”, het symbool van onze vrienschap! Hieronder een serie foto’s van de ravage en het herstel van het beeld.
In 2004 zijn Abelarde Hechevarria en zijn vrouw Idalmis opnieuw te gast geweest in Groningen.
Ter gelegenheid van het bezoek is er een tentoonstelling georganiseerd in galerie Noord.
Een korte terugblik op het bezoek van Abelardo Hechevarria ('Chino') en Luis Ruz aan Nederland.
Ik heb overal stenen vandaan gezeuld.
Van bij rivieren uit Frankrijk en Ierland.
Stenen van langs de rotskusten van Zuid Engeland en Bretagne.
Stenen van leisteen uit Wales en stenen van het dal der koningen in Egypte.
Maar toch het meest stenen van Cuba !
Historisch gezien misschien niet de meest betekenisvolle, maar voor mij de meest dierbare. Een stukje steen van Cuba meenemen en er een stukje hart achterlaten.
Terugkomend van reizen zaten er naast stenen nog veel meer vondsten in mijn bagage: 
strandvondsten zoals stukken schildpad overgebleven van een maaltijd, delen van skeletten van baracuda’s, haaien en murenes. Stukjes blik platgereden bij Chichen Itza, yagua uit Nueva 
Gerona en gedroogde bonen van Kreta , allemaal gebracht naar mijn atelier in Groningen en gebruikt op mijn beeldhouwpalet.
Terug naar Isla de la Juventud , Cuba. In 1989 was ik voor het eerst in Cuba , deelnemend aan de internationale werkbrigade José Martí. Naast werken in de bouw of landbouw was er de nodige ruimte voor excursies . Eén van die excursies die plaatsvond was naar Isla de la Juventud: tuin voor het grote experiment van de Cubaanse revolutie, de nieuwe mens! Ik trof daar een niet gering gebaar aan van wereldlijke broederliefde in de vorm van wel 70 middelbare scholen . Gebouwd, verspreid op het platteland, als onderdak voor ongeveer 30.000 kinderen uit probleemgebieden van over de hele wereld. Kleine eilandjes op dit eiland ongeveer zo groot als de provincie Utrecht. Self supporting: studerend bij leraren uit eigen land aangevuld met Cubaanse docenten, het land bewerkend voor eigen voedsel ook weer aangevuld met Cubaans voedsel. Verzorgd door Cubaans personeel voor de gebouwen en het koken.
In Nederland gekomen begonnen de, in mijn ogen, eenzijdig negatief geschreven artikelen over Cuba mij steeds meer te storen. Ik besloot mijn stem of beter gezegd mijn beeldhouwen in te zetten voor het brengen van positievere klanken over dit bijzondere land.
Een goede, in het oog springende, gelegenheid bood zich aan bij het project Beelden Achter Façades , tot het maken van een hommage aan de bewoners van Isla de la Juventud via het maken van een grote houten sculptuur. Deze daad had tot gevolg dat zich een reeks van gebeurtenissen hebben ontrold die uiteindelijk geleid hebben tot het bestaan van, het nu nog steeds jaarlijks terugkerende, beeldhouwproject Marmol Sol .
In 
de begin jaren negentig heb ik besloten het betreffende beeld in samenwerking met Cuba’s ambassadeur in Nederland Gustavo Mazorra ook daadwerkelijk aan te bieden en te verschepen naar Nueva Gerona.
Met ook nog een uitnodiging voor deelname aan het project Taller Efimera (werken met vergankelijk materiaal), onderdeel van de vierde Biennale van Havana, kwam ik in het najaar van 1991 terug in Cuba. De beeldhouwers Abelardo Hechevarria (ook wel Chino genoemd) en Luis Ruz bleken zich over mijn beeld ontfermd te hebben en tijdelijk geplaatst in de hal van de Cine Caribe, aan het centrale plein van Nueva Gerona. Het contact met deze twee beeldhouwers verloopt direct al met een groot gemak. 
Ondanks mijn in die tijd zeer gebrekkige Spaans heb ik vanaf het eerste moment het gevoel gehad dat we het over ‘onze beeldhouwerstaal’ eens waren.
De behoefte aan buitenlandse contacten van de Cubanen, gecombineerd met de ruime aanwezigheid van marmer op het eiland, bracht ons al snel op het idee een beeldhouwproject op te zetten waarbij Nederlandse beeldhouwers gezamenlijk met Cubaanse beeldhouwers gaan werken met het marmer van Isla de la Juventud op het gelijknamige eiland.
Marmol Sol was geboren!
Gek genoeg was het niet hun werk in marmer waardoor ik zo enthousiast werd voor dit type van uitwisseling; in het atelier van Luis en ‘Chino’ stond een realistisch in marmer (volledig met de hand ) in zes maanden gehakte Holsteiner koe van enorme afmeting! Knap zeker, maar ik vond de werken gemaakt van yagua in combinatie met hout van een grote schoonheid en originaliteit. Yagua valt als voet van het blad van de Palma royal op de grond en is als materiaal het best te omschrijven als het ribkarton van de natuur. Ik was getroffen door de kracht van het werken met de materialen van het land en de traditie . De tabaksboeren namelijk verpakten vroeger ook de tabaksbladen in yagua.
